Vitamin D và sức mạnh cơ bắp ở vận động viên: bổ sung có thực sự giúp ích?

Vitamin D từ lâu được xem là "vitamin của xương", nhưng vài năm gần đây giới khoa học thể thao chú ý nhiều hơn đến vai trò của nó với sức mạnh và công suất cơ. Một tổng quan hệ thống kết hợp phân tích gộp (meta-analysis) các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT), công bố trên Frontiers in Nutrition, đã tổng hợp dữ liệu để trả lời câu hỏi: bổ sung vitamin D3 có thực sự cải thiện hiệu suất vận động hay không.

Ai được lợi nhiều nhất từ việc bổ sung?

Kết quả phân tích gộp cho thấy lợi ích rõ rệt nhất tập trung ở nhóm vận động viên bị thiếu vitamin D tại thời điểm ban đầu, cụ thể là nồng độ 25(OH)D huyết thanh dưới 30 ng/mL. Ở nhóm này, việc bổ sung vitamin D3 giúp cải thiện sức mạnh chi dưới, công suất cơ và khả năng phục hồi sau tập luyện. Nói cách khác, vitamin D dường như phát huy tác dụng khi cơ thể đang ở trạng thái thiếu hụt, chứ không phải là chất "tăng lực" cho mọi đối tượng.

Còn với vận động viên đã đủ vitamin D thì sao?

Đây là điểm đáng lưu ý: những vận động viên đã có nồng độ vitamin D đầy đủ hầu như không ghi nhận thêm lợi ích nào về hiệu suất khi tiếp tục bổ sung. Điều này củng cố một nguyên tắc quan trọng trong dinh dưỡng thể thao — bổ sung nhiều hơn không đồng nghĩa với hiệu quả tốt hơn, đặc biệt khi cơ thể không thiếu vi chất đó.

Một tổng quan hệ thống khác công bố năm 2026, khảo sát trên các vận động viên tập luyện trong nhà và vận động viên bơi lội, cũng cho kết quả tương tự: vitamin D điều chỉnh hiệu quả tình trạng thiếu hụt, nhưng không mang lại lợi ích nhất quán về hiệu suất thi đấu, chức năng miễn dịch hay các chỉ số chuyển hóa xương khi mức vitamin D đã ở ngưỡng đủ.

Những con số và khuyến nghị đáng chú ý

• Ngưỡng thiếu vitamin D được xác định trong nghiên cứu: 25(OH)D huyết thanh dưới 30 ng/mL.
• Nhóm vận động viên có nguy cơ thiếu hụt cao hơn: người tập luyện chủ yếu trong nhà, thi đấu mùa đông, hoặc sống ở vùng vĩ độ cao (ít tiếp xúc ánh nắng).
• Lợi ích quan sát được ở nhóm thiếu hụt: cải thiện sức mạnh chi dưới, công suất cơ và tốc độ phục hồi sau tập.
• Ở nhóm đã đủ vitamin D: không ghi nhận cải thiện thêm về hiệu suất thi đấu hay chỉ số chuyển hóa xương.

Ý nghĩa thực tế cho người tập luyện

Thay vì bổ sung vitamin D một cách đại trà, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng xét nghiệm nồng độ 25(OH)D huyết thanh là bước hữu ích hơn nhiều để biết cơ thể có thực sự cần bổ sung hay không. Vận động viên tập trong nhà, thi đấu mùa đông hoặc sống ở nơi ít ánh nắng nên đặc biệt lưu ý theo dõi chỉ số này. Đây không phải là lời khuyên chẩn đoán hay điều trị cho trường hợp cá nhân — nếu bạn nghi ngờ mình thiếu vitamin D hoặc đang cân nhắc bổ sung liều cao, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng thể thao và làm xét nghiệm máu trước khi quyết định.

Nguồn: Frontiers in Nutrition systematic review and meta-analysis.

Nguồn: Frontiers in Nutrition systematic review and meta-analysis

Bài viết liên quan

Vitamins

VI

Vitamin D cho người tập thể thao: điều bằng chứng khoa học nói gì