"Chế độ ăn cho người bệnh gút" thực chất là gì?
Bệnh gút là một dạng viêm khớp gây đau đớn, ảnh hưởng đến hơn 55 triệu người trên toàn thế giới. Nhiều người vẫn nghĩ rằng muốn kiểm soát gút thì phải theo một thực đơn kiêng khem hà khắc. Nhưng quan điểm hiện đại đã thay đổi: chế độ ăn tốt cho người bệnh gút thực ra rất gần với chế độ ăn tốt cho tim mạch.
Bệnh gút hình thành như thế nào?
Gút xảy ra khi acid uric trong cơ thể tích tụ quá mức. Khi nồng độ acid uric cao, chất này kết tinh thành những tinh thể nhỏ hình kim lắng đọng trong khớp. Các tinh thể này kích hoạt hệ miễn dịch, gây ra phản ứng viêm với biểu hiện sưng, nóng và những cơn đau dữ dội.
Acid uric là sản phẩm phụ sinh ra khi cơ thể phân giải purin. Purin có mặt trong nhiều loại thực phẩm, đồng thời cũng tồn tại tự nhiên trong chính các tế bào của cơ thể. Vì vậy, dù ăn uống ra sao, cơ thể vẫn luôn tạo ra một lượng acid uric nhất định.
Quan niệm mới về chế độ ăn cho gút
Trước đây, người bệnh gút thường được khuyên theo chế độ ăn "ít purin" (low-purine) rất nghiêm ngặt. Ngày nay, các chuyên gia không còn nhấn mạnh kiểu kiêng khem cứng nhắc đó nữa. Theo bác sĩ Robert Shmerling (Harvard Health Publishing), chế độ ăn tốt nhất cho tim cũng chính là chế độ ăn tốt nhất cho người bị gút.
Hai mô hình ăn uống được khuyến khích là chế độ ăn Địa Trung Hải (Mediterranean) và chế độ DASH. Cả hai đều chú trọng thực phẩm tươi, lành mạnh và hạn chế các món dễ làm tăng acid uric.
Thực phẩm nên tăng cường
- Rau
- Trái cây
- Ngũ cốc nguyên hạt
- Dầu ô liu
- Bơ (avocado)
- Sản phẩm từ sữa ít béo
- Thực phẩm giàu chất xơ
Thực phẩm nên tránh hoặc hạn chế
- Nội tạng động vật
- Thịt đỏ và thịt thú rừng
- Hải sản có vỏ (shellfish) và một số loại cá: cá hồi vân (trout), cá haddock, cá cơm (anchovies), cá mòi (sardine), cá trích (herring)
- Rượu bia, đặc biệt là bia
- Nước ngọt chứa siro ngô nhiều fructose (high-fructose corn syrup)
- Đường bổ sung
Những biện pháp hỗ trợ khác
Bên cạnh việc điều chỉnh thực đơn, người bệnh gút nên uống đủ nước mỗi ngày và giảm cân nếu đang thừa cân. Đây là những thói quen giúp cơ thể đào thải acid uric tốt hơn.
Điều quan trọng cần nhớ: chế độ ăn một mình không thể thay thế thuốc. Gút được kiểm soát tốt nhất khi kết hợp giữa dùng thuốc theo chỉ định và thay đổi lối sống. Chế độ ăn lành mạnh là một phần hỗ trợ, không phải là giải pháp duy nhất.
Nếu bạn có các triệu chứng như sưng, đau khớp dữ dội hoặc nghi ngờ mình bị gút, hãy đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và tư vấn phác đồ phù hợp. Bài viết này chỉ tổng hợp thông tin khoa học chung, không thay thế cho lời khuyên y tế cá nhân.
Nguồn: Harvard Health Publishing (tác giả Dr. Robert Shmerling) — "What is the 'gout diet'?" https://www.health.harvard.edu/diet-and-nutrition/what-is-the-gout-diet
Nguồn: Harvard Health Publishing
