Một loại thuốc cũ từ thập niên 1940 hé lộ cơ chế điều hòa nước mới của thận, mở hướng điều trị bệnh thận đa nang
Các nhà nghiên cứu tại Mayo Clinic vừa phát hiện một cơ chế điều hòa nước hoàn toàn mới của thận — điều mà y học trước đây chưa từng biết đến — mở ra hướng đi tiềm năng để cải thiện điều trị bệnh thận đa nang (polycystic kidney disease - PKD) và một số rối loạn khác. Nghiên cứu do bác sĩ chuyên khoa thận Fouad Chebib dẫn dắt, công bố ngày 16/6/2026 trên tạp chí Journal of Clinical Investigation.
Một loại thuốc cũ, một phát hiện bất ngờ
Phát hiện then chốt của nghiên cứu liên quan đến probenecid — một loại thuốc ra đời từ thập niên 1940, ban đầu được dùng để giúp cơ thể giữ lại penicillin lâu hơn bằng cách giảm đào thải qua nước tiểu. Khi thử nghiệm trên mô hình bệnh thận đa nang, các nhà nghiên cứu bất ngờ phát hiện probenecid làm chậm tốc độ phát triển của các nang thận, đồng thời hé lộ một con đường điều hòa nước ở thận hoàn toàn mới, hoạt động độc lập với hormone vasopressin — thông qua tín hiệu urate nội bào và quá trình vận chuyển kênh nước trong tế bào thận.
Vì sao phát hiện này quan trọng
Từ trước đến nay, khả năng cô đặc nước tiểu của cơ thể được cho là phụ thuộc chủ yếu vào hormone vasopressin — đây gần như là kiến thức nền tảng trong sinh lý học thận. Việc nhóm nghiên cứu của bác sĩ Chebib phát hiện ra một cơ chế thay thế, hoạt động độc lập với hệ thống này, được xem là một phát hiện có thể viết lại một phần hiểu biết cơ bản về sinh lý thận.
Kết quả bước đầu trên bệnh nhân
Trong thử nghiệm lâm sàng bước đầu, sau khi dùng probenecid, thể tích nước tiểu của bệnh nhân giảm trung bình khoảng 30%, và tần suất phải thức dậy đi tiểu đêm giảm từ vài lần mỗi đêm xuống còn khoảng một lần mỗi đêm. Đây là cải thiện có ý nghĩa thực tế lớn với người bệnh thận đa nang, vốn thường phải đối mặt với tình trạng đi tiểu nhiều và mất ngủ do bệnh lý.
Ý nghĩa với người bệnh thận đa nang
Bệnh thận đa nang là bệnh lý di truyền khiến nhiều nang chứa dịch hình thành và phát triển dần trong thận, cuối cùng có thể dẫn đến suy thận. Việc một loại thuốc cũ, giá rẻ, đã được sử dụng an toàn từ nhiều thập kỷ có thể làm chậm tốc độ phát triển nang và cải thiện triệu chứng tiểu đêm là một tín hiệu đáng khích lệ — dù đây vẫn là kết quả từ nghiên cứu bước đầu, cần thêm các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn hơn để xác nhận hiệu quả và độ an toàn lâu dài trước khi có thể trở thành phác đồ điều trị chính thức. Người mắc bệnh thận đa nang không nên tự ý dùng probenecid mà cần chờ hướng dẫn chính thức từ bác sĩ chuyên khoa thận.
Nguồn: Mayo Clinic News Network
Bài viết liên quan
