Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát: cách phòng ngừa hiệu quả và những "mẹo dân gian" chưa được chứng minh
Nhiễm trùng đường tiết niệu (urinary tract infection - UTI) là một trong những loại nhiễm trùng phổ biến nhất, đặc biệt ở phụ nữ. Với nhiều người, vấn đề không dừng ở một lần nhiễm trùng mà tái phát nhiều lần, gây phiền toái và lo lắng kéo dài. Theo Harvard Health, UTI tái phát được định nghĩa là từ 2 lần nhiễm trùng trở lên trong 6 tháng, hoặc từ 3 lần trở lên trong 1 năm.
Vì sao phụ nữ sau mãn kinh dễ bị UTI hơn
Phụ nữ sau mãn kinh đặc biệt dễ bị nhiễm trùng đường tiết niệu hơn, một phần do sự sụt giảm estrogen làm thay đổi mô âm đạo và đường tiết niệu, khiến vi khuẩn dễ xâm nhập và gây bệnh hơn.
Các biện pháp phòng ngừa có bằng chứng
Bước đầu tiên trong phòng ngừa UTI là thực hành vệ sinh đúng cách, như lau từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh để tránh vi khuẩn lây lan sang niệu đạo. Uống đủ nước cũng giúp "rửa trôi" vi khuẩn khỏi đường tiết niệu — khuyến nghị uống ít nhất 4-6 cốc nước mỗi ngày. Ngoài ra, không nên nhịn tiểu quá lâu, vì điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Lựa chọn không dùng kháng sinh
Với một số phụ nữ sau mãn kinh, estrogen âm đạo liều thấp (dùng theo đơn) có thể giúp phục hồi sức khỏe mô âm đạo và giảm nguy cơ UTI — đây là một lựa chọn đáng cân nhắc, không phải dùng kháng sinh liên tục.
Với trường hợp UTI tái phát nhiều lần, nghiên cứu cho thấy việc dùng kháng sinh liều thấp, dự phòng đều đặn (antibiotic prophylaxis) có thể giúp giảm tần suất tái phát — tuy nhiên, đây là quyết định cần cân nhắc kỹ với bác sĩ, vì việc dùng kháng sinh kéo dài cũng có những rủi ro riêng (như tình trạng kháng kháng sinh).
Sự thật về nước ép nam việt quất và probiotic
Một điểm đáng chú ý mà nhiều người chưa biết: các nghiên cứu về việc liệu nước ép nam việt quất (cranberry) hoặc viên uống nam việt quất có làm giảm nguy cơ UTI hay không cho kết quả không nhất quán — nghĩa là bằng chứng khoa học chưa đủ mạnh để khẳng định hiệu quả, dù đây là "mẹo dân gian" rất phổ biến. Tương tự, chưa có nghiên cứu nào chứng minh probiotic hiệu quả trong việc điều trị hoặc phòng ngừa UTI tái phát.
Khi nào cần gặp bác sĩ
Nếu bạn gặp tình trạng UTI tái phát theo đúng định nghĩa nêu trên (2 lần/6 tháng hoặc 3 lần/năm), nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá kỹ hơn — có thể cần xét nghiệm để loại trừ các nguyên nhân tiềm ẩn khác (như sỏi thận, bất thường cấu trúc đường tiết niệu) và xây dựng kế hoạch phòng ngừa phù hợp, thay vì chỉ dựa vào các biện pháp dân gian chưa được chứng minh.
Nguồn: Harvard Health Publishing
Bài viết liên quan
