Mất ngủ có thể làm tăng nguy cơ rung nhĩ - rối loạn nhịp tim thường gặp
Một nghiên cứu đoàn hệ quy mô lớn vừa công bố trên Journal of the American Heart Association (JAHA), được Harvard Health Publishing giới thiệu ngày 3/6/2026, cho thấy tình trạng mất ngủ có liên quan đến nguy cơ mắc rung nhĩ (atrial fibrillation - afib) cao hơn. Đây là dạng rối loạn nhịp tim phổ biến, có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ và suy tim nếu không được kiểm soát.
Nghiên cứu được thực hiện như thế nào
Các nhà nghiên cứu theo dõi gần 1,8 triệu người trưởng thành Nhật Bản, trong độ tuổi 49-68, không mắc bệnh tim mạch và không bị rung nhĩ tại thời điểm bắt đầu nghiên cứu. Thời gian theo dõi trung bình khoảng 4 năm. Trong nhóm này, khoảng 12% người tham gia có tình trạng mất ngủ - tỷ lệ được ghi nhận là tương tự với tỷ lệ mất ngủ ở Mỹ.
Kết quả chính
Sau thời gian theo dõi, các nhà khoa học ghi nhận:
- 1,4% số người không bị mất ngủ phát triển rung nhĩ
- Hơn 2% số người bị mất ngủ phát triển rung nhĩ
- Sau khi hiệu chỉnh theo các yếu tố khác như tăng huyết áp, tiểu đường và ngưng thở khi ngủ, người bị mất ngủ có nguy cơ mắc rung nhĩ cao hơn 14% so với người không mất ngủ
- Mối liên hệ giữa mất ngủ và rung nhĩ được ghi nhận rõ rệt nhất ở hai nhóm: phụ nữ và người dưới 65 tuổi
Để so sánh mức độ phổ biến, rung nhĩ hiện ảnh hưởng đến khoảng 5% người trưởng thành tại Mỹ, và đây là một trong những nguyên nhân quan trọng làm tăng nguy cơ đột quỵ cũng như suy tim.
Vì sao thiếu ngủ có thể liên quan đến rung nhĩ?
Các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết về cơ chế sinh học đứng sau mối liên hệ này. Khi một người ngủ không đủ - thường được xác định là dưới 7 giờ mỗi đêm - hệ thần kinh giao cảm (hệ thần kinh chịu trách nhiệm phản ứng "chiến đấu hoặc bỏ chạy") có thể bị kích hoạt quá mức. Điều này dẫn đến:
- Nhịp tim tăng lên
- Huyết áp tăng lên
- Nồng độ hormone cortisol (hormone stress) tăng lên
Những thay đổi này có thể góp phần gây rung nhĩ theo nhiều con đường khác nhau, chẳng hạn thông qua tình trạng mất nước, việc sử dụng rượu bia, ăn quá no, hoặc trực tiếp làm thay đổi hoạt động dẫn truyền điện học tại tâm nhĩ - buồng tim phía trên, nơi khởi phát rung nhĩ.
Mối liên quan, không phải nguyên nhân - kết quả
Điều quan trọng cần lưu ý: đây là một nghiên cứu quan sát (đoàn hệ), nên kết quả chỉ cho thấy mối liên quan giữa mất ngủ và nguy cơ rung nhĩ, chứ không chứng minh được rằng mất ngủ trực tiếp gây ra rung nhĩ. Có thể còn nhiều yếu tố khác chưa được đo lường đầy đủ trong nghiên cứu.
Dù vậy, các nhà nghiên cứu khuyến nghị nên xem việc điều trị chứng mất ngủ và ưu tiên giấc ngủ đủ giờ, đều đặn như một phần trong chiến lược phòng ngừa bệnh tim mạch nói chung. Giấc ngủ chất lượng vốn đã được biết đến là có lợi cho huyết áp, cân nặng và sức khỏe chuyển hóa - những yếu tố cũng liên quan mật thiết đến sức khỏe tim mạch.
Nếu bạn nhận thấy các dấu hiệu như tim đập nhanh, đập không đều, hồi hộp trong ngực, khó thở hoặc mệt mỏi bất thường, hãy đi khám bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn cụ thể. Thông tin trong bài chỉ mang tính tổng hợp khoa học chung, không thay thế cho việc thăm khám và chẩn đoán y khoa.
Nguồn: Harvard Health Publishing - "Insufficient sleep linked to higher risk of atrial fibrillation" (health.harvard.edu), dựa trên nghiên cứu đăng trên Journal of the American Heart Association (JAHA). Xem bài gốc
Nguồn: Harvard Health Publishing
