Liệu pháp hormone mãn kinh: bắt đầu muộn có an toàn không?
Liệu pháp hormone (hormone therapy - HT) là phương pháp điều trị hiệu quả cho các triệu chứng mãn kinh gây khó chịu như bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm. Nhưng theo Harvard Health, một yếu tố quan trọng thường bị bỏ qua là: thời điểm bắt đầu điều trị ảnh hưởng rất lớn đến việc liệu pháp này mang lại lợi ích hay rủi ro.
"Cửa sổ thời gian" an toàn
Theo khuyến nghị của Hiệp hội Mãn kinh Bắc Mỹ (North American Menopause Society), lợi ích của liệu pháp hormone toàn thân (systemic hormone therapy) vượt trội hơn rủi ro đối với phần lớn phụ nữ khỏe mạnh có triệu chứng khó chịu, nếu họ dưới 60 tuổi và trong vòng 10 năm kể từ khi bắt đầu mãn kinh. Đây được xem là "cửa sổ thời gian" lý tưởng để bắt đầu điều trị.
Khi được bắt đầu trong khoảng 6-10 năm kể từ khi mãn kinh, liệu pháp hormone còn mang lại thêm lợi ích: giúp bảo vệ chống mất xương và giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
Rủi ro khi bắt đầu điều trị muộn
Ngược lại, nếu bắt đầu liệu pháp hormone muộn hơn — sau tuổi 60 hoặc hơn 10 năm kể từ khi mãn kinh — các rủi ro có xu hướng tăng lên đáng kể, bao gồm nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và sa sút trí tuệ. Phụ nữ bắt đầu điều trị hormone từ 70 tuổi trở lên đối mặt với nguy cơ tim mạch còn cao hơn nữa.
Đáng chú ý, một số nghiên cứu còn ghi nhận mối lo ngại về ảnh hưởng lên nhận thức: việc dùng liệu pháp hormone dài hạn khi bắt đầu muộn có liên quan đến suy giảm khả năng hiểu và sử dụng ngôn ngữ.
Cập nhật gần đây từ FDA
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) gần đây đã yêu cầu viết lại nhãn thuốc hormone mãn kinh với hướng dẫn cụ thể theo độ tuổi, trong đó nêu rõ phụ nữ có thể nhận được lợi ích sức khỏe lâu dài nếu bắt đầu liệu pháp hormone trong vòng 10 năm kể từ khi mãn kinh bắt đầu — chính là "cửa sổ thời gian" nói trên.
Điều này có ý nghĩa gì với phụ nữ đang cân nhắc điều trị
Phát hiện này cho thấy quyết định có nên dùng liệu pháp hormone hay không không chỉ phụ thuộc vào triệu chứng hiện tại, mà còn phụ thuộc rất nhiều vào thời điểm bắt đầu điều trị so với thời điểm mãn kinh. Phụ nữ đang trong giai đoạn mãn kinh hoặc tiền mãn kinh với triệu chứng khó chịu nên trao đổi sớm với bác sĩ phụ khoa hoặc bác sĩ nội tiết để đánh giá xem mình có đang trong "cửa sổ thời gian" phù hợp hay không, cũng như cân nhắc kỹ giữa lợi ích và rủi ro dựa trên tuổi tác, thời gian từ khi mãn kinh và các yếu tố nguy cơ tim mạch cá nhân — thay vì tự ý bắt đầu hoặc trì hoãn điều trị mà không có tư vấn y khoa.
Nguồn: Harvard Health Publishing
Bài viết liên quan
