WHO xác nhận El Salvador loại trừ bệnh mắt hột - dấu mốc đầu tiên ở Trung Mỹ
Ngày 13/7/2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xác nhận El Salvador đã loại trừ bệnh mắt hột (trachoma) như một vấn đề y tế công cộng. Đây là quốc gia đầu tiên ở Trung Mỹ và là quốc gia thứ hai ở châu Mỹ đạt được cột mốc này, sau nhiều năm nỗ lực giám sát và can thiệp y tế cộng đồng.
Bệnh mắt hột là gì?
Mắt hột là bệnh nhiễm trùng mắt do vi khuẩn Chlamydia trachomatis gây ra, được xem là nguyên nhân nhiễm trùng hàng đầu gây mù lòa trên thế giới. Bệnh lây lan qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt, mũi của người bệnh, thường phổ biến ở những khu vực thiếu nước sạch và điều kiện vệ sinh hạn chế. Nếu bị nhiễm khuẩn lặp đi lặp lại trong thời gian dài, đặc biệt từ nhỏ, người bệnh có thể gặp biến chứng lông quặm (trichiasis) – tình trạng lông mi mọc quặp vào trong, cọ xát vào giác mạc, gây tổn thương và có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn nếu không được điều trị.
Về phòng ngừa, các biện pháp chung được y tế cộng đồng khuyến khích áp dụng gồm:
- Giữ vệ sinh mặt và tay sạch sẽ
- Tiếp cận nguồn nước sạch
- Cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường sống
- Kiểm soát ruồi – vật trung gian có thể phát tán vi khuẩn
Hành trình loại trừ của El Salvador
Trong giai đoạn 2023-2026, El Salvador đã tiến hành đánh giá dựa trên các yếu tố nguy cơ môi trường và xã hội tại những cộng đồng có khả năng tồn tại bệnh. Kết quả đánh giá không phát hiện bằng chứng về sự lây truyền đang hoạt động, không ghi nhận dấu hiệu bệnh ở trẻ em, và không có ca bệnh ở giai đoạn nặng gây mù lòa ở người trưởng thành – các tiêu chí then chốt để WHO công nhận một quốc gia đã loại trừ mắt hột như vấn đề y tế công cộng.
Ý nghĩa với mục tiêu toàn cầu
Với xác nhận này, El Salvador gia nhập nhóm 64 quốc gia trên thế giới đã được WHO công nhận loại trừ ít nhất một bệnh nhiệt đới bị lãng quên, trong đó có 7 quốc gia ở châu Mỹ. Tổng giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, gọi đây là "bước đi quan trọng hướng tới mục tiêu toàn cầu loại trừ bệnh mắt hột vào năm 2030", đồng thời đánh giá cao cam kết chính trị và đầu tư chiến lược mà El Salvador đã thực hiện trong nhiều năm qua.
Đây là tin vui cho lĩnh vực y tế công cộng toàn cầu, cho thấy các chương trình giám sát, can thiệp cộng đồng có mục tiêu và đầu tư bền vững có thể mang lại kết quả cụ thể trong việc đẩy lùi các bệnh truyền nhiễm bị lãng quên. Nếu bạn hoặc người thân có các triệu chứng bất thường ở mắt như đỏ, ngứa, chảy dịch kéo dài, nên đến khám tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và tư vấn phù hợp, không tự suy đoán hay tự điều trị dựa trên thông tin chung.
Nguồn: WHO