Viêm nha chu và sức khỏe tim mạch: dò tìm mối liên hệ
Sức khỏe răng miệng và sức khỏe trái tim thoạt nghe có vẻ là hai chuyện tách biệt, nhưng ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy chúng có thể liên quan với nhau. Bệnh viêm nha chu (còn gọi là bệnh nướu răng) rất phổ biến: khoảng hai phần ba số người trên 65 tuổi mắc bệnh này. Điều đáng chú ý là những người bị bệnh nướu răng có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim cao gấp khoảng hai lần so với người có nướu khỏe mạnh.
Tuy vậy, cần hiểu đúng bản chất con số này. Đây là một mối liên hệ (association) được quan sát thấy, chứ chưa phải là bằng chứng cho thấy bệnh nướu răng trực tiếp gây ra bệnh tim. Nói cách khác, hai tình trạng thường đi cùng nhau, nhưng khoa học hiện chưa chứng minh được quan hệ nhân quả rõ ràng giữa chúng.
Vì sao nướu răng lại có thể liên quan đến trái tim?
Các nhà nghiên cứu đưa ra hai cơ chế chính có thể giải thích mối liên hệ này:
- Cơ chế 1 — Vi khuẩn di chuyển. Vi khuẩn gây bệnh nha chu không nhất thiết chỉ ở lại trong miệng. Chúng có thể theo dòng máu đi khắp cơ thể. Trên thực tế, người ta đã tìm thấy loại vi khuẩn này trong các mảng xơ vữa bám ở thành động mạch, và cả trong cục máu đông của những người bị nhồi máu cơ tim.
- Cơ chế 2 — Viêm. Khi vi khuẩn đi lạc chỗ đến những nơi không thuộc về chúng, hệ miễn dịch phản ứng lại bằng cách giải phóng các tế bào bạch cầu. Phản ứng này thúc đẩy tình trạng viêm và có thể tạo ra những cục máu đông nhỏ, từ đó có khả năng dẫn tới nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ. Viêm được xem là mắt xích chung nối bệnh nướu răng với bệnh tim.
Các dấu hiệu cảnh báo bệnh nướu răng
Bệnh nướu răng ở giai đoạn đầu có thể diễn ra âm thầm. Hãy chú ý đến những dấu hiệu sau đây:
- Nướu bị sưng, đỏ hoặc đau
- Nướu dễ chảy máu
- Có mủ giữa răng và nướu
- Hôi miệng
- Có cao răng cứng màu vàng hoặc nâu bám dọc theo viền nướu
- Răng lung lay hoặc bị xô lệch
- Hàm giả hoặc khí cụ nha khoa không còn khít như trước
Nếu bạn nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu trên, nên đi khám nha sĩ để được kiểm tra và tư vấn cụ thể.
Những bệnh thường đi kèm
Người bị viêm nha chu thường đồng thời mắc một số tình trạng sức khỏe khác. Cụ thể, họ hay đi kèm với: tiểu đường, tăng huyết áp, cholesterol cao và béo phì. Đây đều là những yếu tố vốn đã làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, nên chúng cũng góp phần khiến việc bóc tách mối quan hệ giữa nướu răng và tim trở nên phức tạp hơn.
Cách phòng ngừa
Tin tốt là chăm sóc răng miệng đúng cách không hề khó và có thể giúp ích ngay từ sớm:
- Đánh răng và dùng chỉ nha khoa hằng ngày. Thói quen này có thể đảo ngược tình trạng viêm nướu ở giai đoạn sớm.
- Hạn chế đồ uống có đường và tinh bột tinh chế, vì chúng nuôi dưỡng vi khuẩn gây hại trong miệng.
- Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh nói chung, vừa tốt cho răng miệng vừa tốt cho tim mạch.
Điều trị và những điều cần lưu ý
Khi bệnh đã tiến triển thành viêm nha chu, nha sĩ có thể chỉ định thủ thuật lấy cao răng sâu (còn gọi là scaling và root planing) để làm sạch mảng bám và cao răng bên dưới đường viền nướu.
Tuy nhiên, có một điểm cần nói rõ để tránh kỳ vọng quá mức: bằng chứng cho thấy việc điều trị bệnh nướu răng giúp giảm các biến cố tim mạch hiện vẫn còn hạn chế. Điều đó không có nghĩa là chăm sóc răng miệng vô ích — giữ nướu khỏe mạnh vẫn rất đáng làm vì chính lợi ích cho răng miệng của bạn — nhưng chúng ta chưa nên xem việc chữa nướu như một cách chắc chắn để bảo vệ trái tim.
Tóm lại, chăm sóc răng miệng tốt là một phần của lối sống lành mạnh, và giữa sức khỏe nướu răng với sức khỏe tim mạch tồn tại một mối liên hệ đáng quan tâm. Nếu bạn có các dấu hiệu bệnh nướu răng hoặc lo lắng về nguy cơ tim mạch của mình, hãy trao đổi với nha sĩ và bác sĩ để được thăm khám và tư vấn phù hợp với tình trạng riêng của bạn.
Nguồn: Harvard Health Publishing
