Tiêm chủng trẻ em toàn cầu nhích lên từng bước, nhưng 13,5 triệu trẻ vẫn chưa được tiêm mũi nào
WHO và UNICEF vừa công bố báo cáo ước tính tiêm chủng quốc gia (WUENIC) năm 2025, cho thấy tỷ lệ tiêm chủng ở trẻ nhỏ toàn cầu tiếp tục nhích lên nhưng chậm và không đồng đều, trong khi xung đột, bất ổn và tâm lý e ngại vắc-xin (vaccine hesitancy) vẫn là rào cản lớn.
Số liệu chính năm 2025
- 90% trẻ sơ sinh toàn cầu — tương đương gần 116 triệu trẻ — đã tiêm ít nhất 1 liều vắc-xin DTP (bạch hầu, uốn ván, ho gà).
- 85% trẻ — tương đương khoảng 110 triệu trẻ — đã hoàn thành đủ 3 liều DTP.
Cả hai tỷ lệ đều tăng 1 điểm phần trăm so với năm 2024, nhưng vẫn thấp hơn 1 điểm phần trăm so với mức năm 2019 (trước đại dịch COVID-19). Độ bao phủ tiêm chủng toàn cầu vẫn chưa quay lại mức trước đại dịch, dù đang cải thiện dần.
13,5 triệu trẻ "zero-dose"
Ước tính 13,5 triệu trẻ trên toàn thế giới hoàn toàn không được tiêm bất kỳ vắc-xin nào trong năm đầu đời (nhóm "zero-dose") — giảm gần 750.000 trẻ so với năm trước. Tuy nhiên, WHO và UNICEF cảnh báo tiến bộ này bị bù trừ bởi xu hướng đáng lo khác: ngày càng nhiều trẻ bắt đầu tiêm chủng nhưng không hoàn thành đủ liệu trình. Giảm số trẻ "chưa tiêm mũi nào" không đồng nghĩa trẻ được bảo vệ đầy đủ nếu các em bỏ dở giữa chừng.
Xung đột là rào cản lớn nhất
Hơn một nửa số trẻ zero-dose toàn cầu sống tại các khu vực chịu ảnh hưởng của bất ổn, xung đột và bạo lực (khu vực FCV), dù nhóm khu vực này chỉ chiếm khoảng 1/3 dân số trẻ em thế giới. Tại đây, chương trình tiêm chủng thường bị gián đoạn bởi biến động chính trị, mất an ninh, hoặc thiếu kinh phí kéo dài.
Ngay cả nước giàu cũng không miễn nhiễm
Ngay cả ở các quốc gia thu nhập trung bình và cao — nơi vắc-xin dễ tiếp cận về vật chất — tỷ lệ bao phủ vẫn giảm ở một số nơi. Nguyên nhân không phải thiếu vắc-xin, mà đến từ thay đổi cam kết chính trị, thách thức cấu trúc của hệ thống y tế, và tâm lý e ngại vắc-xin gia tăng trong cộng đồng.
Khuyến nghị của WHO và UNICEF
WHO và UNICEF kêu gọi chính phủ và đối tác quốc tế:
- Tăng cường triển khai tiêm chủng tại khu vực xung đột, bất ổn.
- Chống lại thông tin sai lệch về vắc-xin, thúc đẩy tỷ lệ tiêm chủng.
- Tăng và duy trì ổn định kinh phí cho chương trình tiêm chủng, bao gồm các cơ chế tài trợ quốc tế như Gavi.
- Đầu tư vào hệ thống dữ liệu, giám sát dịch bệnh mạnh hơn để phát hiện sớm lỗ hổng miễn dịch trong cộng đồng.
Tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch cho trẻ nhỏ vẫn là một trong những biện pháp y tế công cộng hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Phụ huynh có thắc mắc về lịch tiêm chủng hay tình trạng sức khỏe cụ thể của con nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn phù hợp.
Nguồn: WHO