Các bác sĩ tại Mayo Clinic vừa lập bản đồ kết nối chi tiết của vùng pulvinar — một cấu trúc nằm sâu trong não, thuộc đồi thị (thalamus) — để định vị chính xác hơn cho liệu pháp kích thích não sâu (DBS) trong điều trị động kinh kháng thuốc. Đây là bản đồ chi tiết đầu tiên thuộc loại này trên người, công bố trong nghiên cứu "Pulvinar subregions influence select cortical pathways in humans" (Bilderbeek JA, Gregg NM, Yanez-Ramos MG và cộng sự), Journal of Neuroscience, số 46(26), năm 2026.
Động kinh ảnh hưởng đến hơn 50 triệu người trên toàn thế giới, và đáng lo ngại là khoảng 1/3 trong số đó vẫn tiếp tục bị co giật dù đã dùng thuốc chống động kinh — gọi là động kinh kháng thuốc. Với nhóm bệnh nhân này, kích thích não sâu là hướng điều trị tiềm năng, nhưng hiệu quả phụ thuộc nhiều vào việc đặt điện cực đúng vị trí trong một cấu trúc não vốn rất nhỏ và phức tạp như pulvinar.
Nhóm nghiên cứu làm việc với 30 bệnh nhân động kinh kháng thuốc đã có sẵn điện cực tạm thời cấy ghép trong quá trình điều trị lâm sàng. Họ truyền các xung điện nhỏ tới từng vùng con khác nhau của pulvinar, đồng thời đo phản ứng của các vùng não khác để xác định mối liên kết, từ đó dựng nên bản đồ kết nối chi tiết nhất từ trước đến nay của cấu trúc này.
Kết quả cho thấy chỉ cách nhau 3 milimét bên trong vùng pulvinar, các điểm khác nhau lại kết nối với những mạng lưới não hoàn toàn khác biệt về chức năng:
TS. Dora Hermes Miller, một trong các tác giả nghiên cứu, chia sẻ: "Chúng tôi bất ngờ trước độ lớn, chi tiết và phức tạp của cấu trúc não sâu này, và vai trò tiềm năng của nó trong việc định hướng điều trị động kinh."
Bản đồ này đã được các bác sĩ Mayo Clinic sử dụng để cá nhân hóa vị trí đặt điện cực DBS cho bệnh nhân động kinh kháng thuốc, thay vì áp dụng một vị trí chuẩn chung cho mọi người. TS. Nick Gregg, bác sĩ thần kinh Mayo Clinic và đồng tác giả nghiên cứu, cho biết: "Mục tiêu của chúng tôi là làm cho liệu pháp chính xác hơn, nhất quán hơn và cuối cùng hiệu quả hơn." Nhóm nghiên cứu hiện vẫn tiếp tục tìm hiểu vùng con và tần số kích thích nào kiểm soát co giật tốt nhất trong khi giảm thiểu tác dụng phụ.
Đây là bước tiến của y học cá nhân hóa, kết hợp nghiên cứu cơ bản với ứng dụng lâm sàng, chưa phải điều trị đại trà. Người bệnh động kinh, nhất là trường hợp kháng thuốc, nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa thần kinh để được tư vấn lựa chọn điều trị phù hợp.
Nguồn: Mayo Clinic News Network
